در عصر «هوا-فضا» ، در صنعت و دانش روانكاري تحولات شگرفي پديد آمد كه تا پيش از آن دانش و تجربه اي در مورد آن وجود نداشت.
آنچه بشر در مورد روانكارهاي قابل استفاده در زمين، دانش و تجربه اندوخته بود در هواپيماها، سفينه ها، ماهواره ها و ايستگاه هاي فضايي، به تحقيق قابل بهره برداري نبود، زيرا عوامل جوي و فضايي، شرايطي را ايجاب مي كرد كه بايد روانكارهاي نويني توليد شود تا در ابزارهاي فضايي كارآمد و قابل استفاده باشد.
برخي از اين عوامل شامل فشار بسيار كم محيط، تشعشعات كيهاني، محيط اكسيژن اتمي (Atomic Oxygen) ، سنگ و غبارهاي فضايي، نبود قوه جاذبه، محدوديت هاي وزني فضا پيماها، آلودگي هاي تبخيري و تغييرات شديد دما و درجه حرارت است.
از طرفي عدم امكان تعميرات يا محدوديت آن، روانكاري فضا پيماها و ابزارهاي فني آن را با مشكل مواجه مي كند به ويژه آنكه برخي از فضا پيماها در مقايسه با گذشته مدت قابل توجهي در فضا اقامت مي كنند و مدت زمان بهره برداري از ايستگاه هاي فضايي جديد بين المللي نزديك به30 سال برآورد شده است.

يكي از مسايلي كه در طراحي موتور هواپيماهاي پيشرفته به منظور افزايش راندمان، به ويژه دستيابي به سرعت هاي بالا مطرح است اين كه روانكار مورد استفاده در اين موتورها بايد توان عملياتي در محدوده دماهاي بالا را داشته باشد. البته تحقيق بر روي روانكارهاي مناسب به منظور استفاده در موتور هواپيماها امري نيست كه منحصر به گذشته و حال باشد بلكه از زمان ساخت نخستين نمونه موتور هواپيماها، استفاده از روانكارها در اين مجموعه پيچيده، همواره در مراكز تحقيقاتي مورد بررسي و مطالعه بوده و در آينده نيز خواهد بود.

طي ساليان اخير ، درخواست به كارگيري انرژي الكتريكي در كشورهاي صنعتي ، روندي رو به رشد داشته است ، بسياري از تامين كنندگان انرژي ، تعداد قابل توجهي از توربين هاي جديد را خريداري و بكار گرفته اند كه موجب رقابتي شديد بين توليد كنندگان قديمي و شركتهاي جديد در عرصه توليد انرژي شده است. در همين راستا ، ميزان اطلاعات تامين كنندگان انرژي از روانكارها و مسائل مرتبط با آن بسيار مهم و حائز اهميت شده است.
اثرات مثبت و منفي بازيافت و غني سازي روغن توربين از جمله اطلاعاتي است كه دانستن آن براي كليه اين توليد كنندگان ضروري است. در مقاله اي كه پيش رو داريد به روشن ساختن اين اطلاعات پرداخته شده است.

روانكارهاي سنتزي در بيشتر مواقع، زماني به كار گرفته مي شوند كه روغن هاي معدني موجود جوابگوي نياز سيستم نباشند. در دماي بسيار پايين يا بسيار بالا، فشار بالاي قطعات و شرايط محيطي استثنايي، استفاده از روغن هاي سنتزي، و راه حلي مناسب براي رسيدن به شرايط مطلوب است. هر چند اضافه كردن افزودني هاي مناسب مي تواند برخي خصوصيات روغن هاي معدني را به سطح قابل قبولي برساند اما در كل نمي تواند تمام نيازهاي شرايط ياد شده را فراهم سازد.

نشريه شماره95 بهره وري از انتشارات سازمان ملي بهره وري ايران با لوگو (نشانه) جديد منتشر شد كه طرح آن را در همين صفحه ملاحظه مي كنيد. در اين شماره از نشريه بهره وري نكات متنوعي در زمينه بهره وري، مديريت و مسايل مربوط به آن درج شده كه قسمت هايي از آن را براي شما برگزيده ايم. خواندن اين مطالب را به همه همكاران به ويژه مديران توصيه مي كنيم.

در شماه گذشته ماهنامه طي گزارشي با عنوان »كارگاههاي غيرقانوني روغن هاي تصفيه شده؛ تهديدكنندگان محيط زيست، صنعت و اقتصاد كشور«، به معضل وجود كارگاههاي غيرقانوني روغن هاي تصفيه شده و وضعيت نابسامان روغن هاي تقلبي كه موجب خسارات و آسيب هاي بي شماري به ماشين هاي سنگين و محيط زيست مي شدند، پرداختيم.
به دنبال اين گزارش، ارائه راهكارها و پيشنهادهايي از جانب كارشناسان اين امور به منظور جلوگيري هر چه بيشتر از استفاده روغن هاي تقلبي و ايجاد مصونيت در برابر خطرات ناشي از استفاده اينگونه روغن ها، ضروري به نظر مي رسيد. در اين شماره مهندس عباس ناصري رئيس واحد مهندسي فرآورده ها، به ارائه راهكارهايي در اين زمينه پرداخته است كه از نظر مي گذرانيد.

به جرات مي توان گفت كه تقريباً همه مردم در مرحله اي از زندگي خود مبتلا به سردرد مي شوند. براساس برخي از آمارها،90 درصد مردان و95 درصد از زنان در طول حيات خود سردرد را تجربه كرده اند.
يك سردرد شديد مي تواند تمامي ابعاد زندگي يك فرد را تحت الشعاع خود قرار داده و باعث غيبت در محل كار يا تحصيل شود. علت ايجاد سردرد، تحريك گيرنده هاي حساس به درد در اطراف سر و گردن و درون جمجمه است. اين گيرنده ها ممكن است در بيماري هاي مختلفي مثل ميگرن، مننژيت، افزايش فشار درون جمجمه و خونريزي مغزي تحريك شوند. شديدترين سردردها در مننژيت هاي چركي (سرسام) و تحريكات پرده مغز ديده مي شود كه علت آن گرفتاري تعداد بيشتري از گيرنده هاي حس درد است.

حسين والي نژاد فرزند عقيل والي نژاد، يكي از عاملين فروش جوان نفت پارس در تهران است كه با استفاده از تجربه و اعتبار پدر و علاقه و پشتكار خود دنباله راه پدر را گرفته است.
عقيل والي نژاد جزو اولين عاملين فروش شركت نفت پارس بوده است كه از بدو تاسيس شركت نفت پارس با آن همكاري كرده و هم اكنون به دليل كهولت سن و بيماري، حرفه خود را به دست پسر سپرده است تا نيروي تازه نفس و جوان، راه را ادامه دهد. قرار بر اين بود كه با اين عامل فروش پرسابقه به گفتگو بنشينيم كه به دليل بيماري وي، اين امكان ميسر نشد و حسين والي نژاد از طرف پدر، براي گفتگو با ماهنامه در موعد مقرر حاضر شد.

مصطفي سعادتي سرپرست خزانه (صندوق) در واحد امور مالي نفت پارس، از همكاران قديمي شركت است. وي در بخش هاي حسابداري صنعتي، تداركات و امورمالي بيش از26 سال سابقه كار دارد كه با احتساب دو سال خدمت سربازي تا دو سال ديگر و با سي سال خدمت بازنشسته مي شود. اما اين حسابدار خبره نه تنها براي اعضاي شركت، بلكه براي همه مشتريان، شركت ها و مجموعه هايي كه با نفت پارس ارتباط مالي دارند چهره ايست آشنا. علاوه بر حسابداري، چترباز ماهريست و در ورزش هاي گلايدر و دوچرخه سواري و نيز هنر خطاطي تجربه هاي فراواني دارد كه ظاهراً با شغل او هيچ ارتباطي ندارد. با او به گفتگو نشسته ايم كه حاصل آن را به اتفاق مي خوانيم.

روغن هاي صنعتي، بخش ديگري از فرآورده هاي نفت پارس است كه با كيفيت ممتاز و تنوع قابل توجه، نيازهاي صنايع گوناگون را تامين مي كند.
در اين شماره نيز به معرفي روغن هاي صنعتي نفت پارس مي پردازيم.